Arnhemse monumentenreeks
Deel 1 uit de serie is op dit moment niet leverbaar.
Moscowa. Van begraafplaats naar begraafpark in Arnhem
Arnnhemse Monumentenreeks 22
M.R. Potjer
Plaatsen van herinnering kunnen zich verheugen in een groeiende belangstelling. Niet alleen gebouwen en standbeelden houden de herinnering aan gebeurtenissen en overleden personen levend, maar ook namen van straten, huizen en zelfs begraafplaatsen kunnen dat doen. Moscowa, gesticht in 1873, is hiervan een voorbeeld. De namen van de meeste gestorvenen zijn er in steen gebeiteld. Sinds drie jaar staat op een bord bij de ingang: ‘Van begraafplaats naar begraafpark’. De gemeente Arnhem, gesteund door De Facultatieve, bedoelt daarmee dat zij de cultuurhistorische, landschappelijke en recreatieve waarde van Moscowa wil benadrukken. Moscowa leent zich inderdaad goed voor een begraafpark, vanwege zijn soms al oude graven en zijn landschappelijke verscheidenheid. In deze publicatie wordt niet alleen aandacht besteed aan de geschiedenis en ontwikkeling van de begraafplaats, maar tevens aan de problemen bij het selecteren van te behouden graven. Dit boek wil ook een wegwijzer zijn voor belangstellenden.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 978-90-5345-382-7 • Uitgever: Matrijs
Langs lunchrooms en luxezaken. Historische winkels in de binnenstad van Arnhem
Arnnhemse Monumentenreeks 21
C.J.B.P. Frank
Honderden winkels telt het stadshart, van kleine speciaalzaken tot grote warenhuizen. Tot het begin van de 19de eeuw speelde het 'winkelen' zich af op de markten. Geleidelijk verplaatste de handel zich van buiten naar binnen. Rond 1850 was de binnenstad een drukbezocht winkelcentrum geworden.
Het succes van Arnhem als winkelstad was groot. Tussen circa 1830 en 1870 vestigden zich veel welgestelde families in Arnhem. Ze werden aangetrokken door de prachtige omgeving, de talrijke bouwmogelijkheden en het brede voorzieningenpakket, waaronder natuurlijk een goed uitgerust winkelcentrum. Uit de vroege jaren, maar ook uit latere perioden zijn veel bijzondere winkelpuien bewaard gebleven.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 978-90-5345-361-2 • Uitgever: Matrijs
Huis der Provincie. Het 'kasteel' op de markt
Arnnhemse Monumentenreeks 20
Bob Roelofs
Er zijn in Nederland tien provincihuizen, een gouvernements gebouw en één Huis der Provincie. Het laatste staat in Arnhem en huisvest het provinciaal bestuur èn Provinciale staten van Gelderland. Het huis is niet alleen bestuursgebouw, het is tevens een 'huiskamer' van Gelderse instanties.
In het gebouw zien we kostbaar materiaalgebruik, siermetselwerk, beton reliëfs, mozaïken, beeldhouwwerken en wandtapijten. Enkele malen hebben er verbouwingwn van het Huis der provincie plaats gevonden, maar het is steeds een waardig monument gebleven.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 978-90-534534-6 • Uitgever: Matrijs
De Burgemeesterswijk. Wonen op stand bij park Sonsbeek in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 19
C.F.A. Crone en J. Vredenberg
De Burgemeesterswijk is ruim een eeuw geleden gesticht op een gedeelte van het landgoed Sonsbeek. Het aanvankelijk naamloze villapark, in 1885 aangelegd door 'projectontwikkelaar' Thomas Etty, stond al snel bekend als Ettypark. De echte groei kwam na 1900. Vanaf het begin werden de nieuwe straten naar burgemeesters genoemd. Ook in de uitbreidingen werden burgemeesters en wethouders vernoemd. Zo ontstond de Burgemeesterswijk, die ook wel Burgemeesterskwartier wordt genoemd. De bebouwing vertoont een grote diversiteit. Er zijn voorbeelden te vinden van bijna alle Nederlandse bouwstijlen uit de periode tussen 1880 en 1960, van neorenaissance tot functionalisme. Veel panden kregen de status van gemeentelijk of rijksmonument. Dit Arnhemse stadsdeel bij Park Sonsbeek is onlangs voorgedragen als beschermd stadsgezicht.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 978-90-5345-320-9 • Uitgever: Matrijs
Het musiskwartier. Van agrarische nederzetting tot winkelkwartier in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 18
R.C.M. Wientjes en M. Smit
Deze publicatie, gebaseerd op nieuw archeologisch en historisch onderzoek, laat ons kennismaken met het Musiskwartier, genoemd naar het concertgebouw Musis Sacrum. De planontwikkeling voor dit gebied tussen Roggestraat, Johnny van Doornplein, Velperbinnensingel, Nieuwstad en Beekstraat begon in 1992 en in de zomer van 2006 wordt het nieuwe woon-, werk- en winkelgebied geopend. De geschiedenis ervan gaat echter veel verder terug. Ongeveer vanaf het jaar 1000 stonden er verschillende bootvormige boerderijen met hun bijgebouwen. Pas in 1389 werd het een echte stadswijk van ambachtslieden, zoals bierbrouwers en leerlooiers-schoenmakers. In de negentiende beheersten kleine winkeliers en horecaondernemers het straatbeeld.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-306-7 • Uitgever: Matrijs
Presikhaaf. Een naoorlogse wijk in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 17
V.T. Rossem en J. Vredenberg
In het debat over de sloop van naoorlogse woonwijken wordt vaak gesuggereerd dat zij uit moderne krotten bestaan. De woonwijken die nu slooprijp worden geacht, vormen in feite echter de meesterwerken uit de geschiedenis van de volkshuisvesting. Dat geldt ook voor Presikhaaf in Arnhem. Presikhaaf is na de Tweede Wereldoorlog in een aantal fasen gebouwd. De wijk werd een ware staalkaart van nieuwe verkavelingsmethoden en woningtypen. Ook verrees er een futuristisch winkelcentrum. Nu veel woningen aan renovatie of vervanging toe zijn, is het van belang te wijzen op de waarde van dit 'openluchtmuseum' van naoorlogse architectuur en stedenbouw.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-280-x • Uitgever: Matrijs
Heijenoord en Lombok. Van landgoed tot stadsuitbreiding in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 16
J. Vredenberg
De Arnhemse wijken Heijenoord en Lombok zijn negentiende-eeuwse stadsuitbreidingen, aangelegd op het grondgebied van de voormalige landgoederen Groot en Klein Heidenoord. Tussen beide wijken ligt de verdiept aangelegde spoorlijn Utrecht-Arnhem, die uit 1845 dateert. Heijenoord, dat ten noorden van het spoor ligt, is geleidelijk gegroeid. De ontwikkeling is nog te herkennen aan de zeer gevarieerde bebouwing. Lombok, dat aan de zuidzijde van de spoorwijk ligt, is een van de eerste systematisch ontworpen arbeiderswijken in Arnhem. De straten zijn er ruim aangelegd en er waren al vroeg goede voorzieningen voor de bewoners. Lombok wordt begrensd door twee monumentale complexen: de koepel-gevangenis en het St.-Elisabeths Gasthuis.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-276-1 • Uitgever: Matrijs
De verdwenen stad. Arnhem voor de verwoesting 1944-1945
Arnhemse Monumentenreeks 15
A.B.C. Schulte en A.G. Schulte
In september 1944 werden de geallieerden na een snelle opmars vanuit Normandië geconfronteerd met hun laatste tegenslag. De operatie Market-Garden, die was bedoeld om een doorbraak naar het noorden van Nederland en Duitsland te forceren, strandde door onverwacht grote weerstand bij Arnhem. Tijdens de slag om Arnhem en in de maanden tot de bevrijding in april 1945 ging een groot deel van het oude centrum verloren door gevechten en bombardementen. Bij de wederopbouw is de stad in veel opzichten onherkenbaar veranderd. Dit boek geeft een beeld van de stad voor de verwoestingen in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog. In een aantal 'wandelingen' wordt de verdwenen stad beschreven, geïllustreerd met plattegronden en historische foto's.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-252-4 • Uitgever: Matrijs
Wederopbouw. Stedenbouw en architectuur in Arnhem 1945-196
Arnhemse Monumentenreeks 14
J. Vredenburg
Arnhem, dat in 1945 tot de meest verwoeste plaatsen in Nederland behoorde, is een typische wederopbouwstad. Het centrum is in de naoorlogse jaren voor een groot deel heringericht en er ontstonden vele nieuwe wijken. Omdat veel naoorlogse gebouwen inmiddels hun geplande levensduur hebben overschreden en herstel of vervanging nodig wordt, is het van belang aandacht te vestigen op de architectuuren cultuurhistorische waarde ervan. De wederopbouw is een onlosmakelijk element van de Arnhemse geschiedenis, dat niet uit het stadsbeeld mag verdwijnen.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-242-7 • Uitgever: Matrijs
De ondergrondse stad. Een tocht door de Arnhemse kelders
Arnhemse Monumentenreeks 13
F.A.C. Haans en C.J.B.P. Frank
In de veertiende eeuw beleefde Arnhem een bloeiperiode als handelsstad. In deze periode werden in het handelskwartier grote stenen koopmanshuizen, herbergen en wijnhuizen gebouwd met ruime kelders. Ook voor en na de veertiende eeuw werden de huizen in het centrum van Arnhem voorzien van een kelder, die vaak een functie had als opslagplaats. Terwijl de middeleeuwse huizen veelal ten onder zijn gegaan, hebben de kelders het vaak overleefd. In de jaren negentig werden veel oude kelders herontdekt. Dit resulteerde in een uitgebreid onderzoek en uiteindelijk in een unieke onderneming: het samenvoegen van ruim dertig historische kelders in de Rijnstraat tot een onderaards complex, dat in 2002 is opengesteld.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-238-9 • Uitgever: Matrijs
Handel, nijverheid en industrie. Bedrijfsgebouwen in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 12
J. Vredenberg
Arnhem kreeg in de negentiende eeuw bekendheid als luxe woonstad, omringd door parken en landgoederen. De stad is echter al vanaf de Middeleeuwen een centrum van handel en bedrijvigheid. In het noordelijk deel van de binnenstad, vooral rond de Korenmarkt, zijn vele oude pakhuizen en werkplaatsen te vinden. Sommige panden hebben middeleeuwse kelders. Tussen de nieuwe puien in het winkelgebied vindt men nog diverse negentiende- en vroegtwintigste-eeuwse gevels. Ook zijn er in en om de stad sporen van het industrieel verleden te vinden, van molens tot fabrieksgebouwen. In dit boek wordt de ontwikkeling van handel, nijverheid en industrie geschetst aan de hand van de meest markante panden en bedrijfscomplexen. Om een goed beeld van de verscheidenheid te geven, worden zowel bestaande als verdwenen gebouwen besproken.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-213-3 • Uitgever: Matrijs
Spijkerkwartier en Boulevardkwartier. Een monumentale wijk met karakter in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 11
G.J.M. Derks en R.J.A. Crols
Het levendige Arnhemse Spijkerkwartier-Boulevardkwartier kent een bijzondere opzet en een afwisselende bebouwing. Deze wordt vooral gekenmerkt door straten met aan weerszijden statige herenhuizen uit de jaren tussen 1850 en 1910. De Brusselse huizen zijn hiervan het bekendst. De wijk ontstond vanaf het midden van de negentiende eeuw op het grondgebied van de landgoederen het Hertogs en het Gelders Spijker. De wijk telt vele monumentale panden, waarvan een flink aantal is aangewezen als rijks- of gemeentelijk monument. De wijk als geheel is inmiddels door het Rijk aangemerkt als beschermd stadsgezicht. Alle aspecten van de geschiedenis van deze bijzondere wijk komen in deze publicatie aan bod: stedenbouwkundige ontwikkeling, gehanteerde bouwstijlen, architecten, opdrachtgevers en bewoners. Samen leveren zij een boeiend en interessant beeld van een bijzonder stukje Arnhem.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-206-0 • Uitgever: Matrijs
Elden. Betuws dorp in Arnhem-Zuid
Arnhemse Monumentenreeks 10
C.J.B.P. Frank en J.H.J. van Hest
Een handvol huizen onder aan de bochtige rivierdijk, een enkele kerktoren verscholen in het groen, bloeiende boomgaarden, boerderijen, uitgestrekte landerijen in de polders, een steenfabriek in de uiterwaarden. Elden was en is een onmiskenbaar Betuws dorp. Het dorp Elden maakt immers sinds 1966 deel uit van de gemeente Arnhem. Gelegen ten zuiden van de Rijn werd het bij Arnhem ingelijfd om de groei van de stad mogelijk te maken. Rondom de oude dorpskern ontstonden diverse nieuwbouwwijken en ook het bekende Gelredome bevindt zich in Elden. Ondanks deze grote veranderingen wist Elden zijn dorpse karakter te behouden. Dit is te zien aan de open nederzettingsstructuur, de typische dorpse woonhuizen, de verbouwde boerderijen en de twee dorpskernen. Gegroepeerd rond de thema's kerk en school, woonhuis en boerderij biedt deze publicatie een overzicht van de belangrijkste historische objecten in het dorp. Daarnaast wordt in het kort de geschiedenis van het dorp beschreven.
Prijs: € 9.95 • ISBN: 90-5345-205-2 • Uitgever: Matrijs
St. Elisabeths Gasthuis. Bouwgeschiedenis van een Arnhems ziekenhuis
Arnhemse Monumentenreeks 9
J.H.J. van Hest
Hoog boven de Rijn in Arnhem ligt al ruim honderd jaar het St. Elisabeths Gasthuis. Met de bouw van dit ziekenhuis werd begonnen in 1893. Het werd in neo-renaissance stijl ontworpen door architect J.W. Boerbooms, volgens de modernste inzichten voor ziekenhuisbouw. Het St. Elisabeths Gasthuis was in de late 19e eeuw dan ook een van de meest efficiënte ziekenhuizen binnen Nederland. Joost van Hest beschrijft zowel de architectuurhistorische aspecten van het complex als ook het belang van het hospitaal voor het ziekenhuiswezen. Als ziekenhuis was het complex tot 1995 in gebruik. Hoofdgebouw en kapel zijn inmiddels rijksmonument.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-183-8 • Uitgever: Matrijs
Van bolwerk tot bunker. Militaire complexen in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 8
G.B. Janssen
Arnhem is in de krijgshistorie vooral bekend vanwege de Slag om Arnhem. De aandacht voor de Tweede Wereldoorlog is echter in de militaire geschiedschrijving van de stad onevenredig groot. Al in de Middeleeuwen had Arnhem vestingwerken met bolwerken en poorten. Alleen de bunkers van de IJsellinie herinneren nog aan de Koude Oorlog. Van bolwerk tot bunker is het achtste deel in de Arnhemse Monumentenreeks.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-172-2 • Uitgever: Matrijs
Monumentaal groen. Kleine cultuurgeschiedenis van de Arnhemse parken
Arnhemse Monumentenreeks 7
A.G. Schulte, C.J.M. Schulte - van Wersch
Het Arnhemse rijksmonument park Sonsbeek fungeert al honderd jaar als stadspark. Velen hebben het park de afgelopen eeuw bezocht om van de bijzonder idyllische sfeer te genieten. Arnhem beschikt echter over meer interessante en fraai gelegen parken met een meer of minder rijke historie. In Monumentaal groen komen ze alle twaalf aan bod. Ze worden per windrichting behandeld. Arnhem is een groene stad, omgeven door een krans van landgoederen en parken waarvan sommige tot bijna in het centrum reiken.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-147-1 • Uitgever: Matrijs
Johannes van Biesen. Architect van de Gemeente Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 6
J. Vredenberg
Johannes van Biesen(1892-1968)was een productief architect, die tussen de jaren twintig en vijftig in dienst van de gemeente Arnhem werkte. Naast scholen, transformatorhuisjes en gedenktekens ontwierp Van Biesen enkele beeldbepalende gebouwen, zoals De Steenen Tafel, La Cabine en café-restaurant Rotonde. Toch was hij geen echte vernieuwer. Zijn kracht lag in de passende oplossingen voor de meest uiteenlopende opdrachten. In het boek wordt ook aandacht besteed aan de invloed van collega-gemeentearchitecten als J.J.P. Oud en W.M. Dudok
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-144-7 • Uitgever: Matrijs
Volkswoningbouw. Een eeuw volkshuisvesting in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 5
B. Bleekman
De huisvesting van minder bedeelde bevolkingsgroepen vond in Arnhem tot omstreeks 1850 over het algemeen plaats in slecht gebouwde eenkamerwoningen, die soms letterlijk in de schaduw van herenhuizen tot stand waren gebracht. De echte doorbraak in de volkswoningbouw kwam na de invoering van de Woningwet in 1902. De woningbouwcorporaties die na invoering van deze wet werden opgericht, hebben in ruime mate bijgedragen aan de ontwikkeling van de sociale woningbouw. In dit boek wordt aandacht geschonken aan complexen van woningen die kenmerkend zijn geweest voor die Arnhemse wijken en buurten met sociale woningbouw. Het ligt in de verwachting dat een aantal van deze woningen de status van monument of beschermd stadsgezicht zal verkrijgen.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-136-6 • Uitgever: Matrijs
Willem Diehl. Architect in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 4
H. Wentink
Willem Diehl (1876-1959) vestigde zich in 1902 in Arnhem. Geboren in Den Haag, opgeleid in België, zou deze architect een onuitwisbaar stempel op het Arnhemse drukken. Zijn naam is verbonden met het Vesta-gebouw, het Luxor-theater, het in de oorlog verwoeste café-restaurant Royal en, in het bijzonder, met tal van woonhuizen.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-117-x • Uitgever: Matrijs
Scholen. Honderdvijftig jaar scholenbouw in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 3
P. Dijkerman
In de loop van anderhalve eeuw is in Arnhem onderwijs gegeven in 305 aparte gebouwen of lokaliteiten, waarvan de meeste lang geleden afgebroken zijn of in de Tweede Wereldoorlog werden verwoest. De inzichten aan welke eisen het schoolgebouw moest voldoen, veranderden in de loop der tijd. Die ontwikkeling weerspiegelt zich dikwijls heel interessant in de architectuur van de gebouwen. In dit boek wordt een aantal oude en nieuwe Arnhemse scholen in woord en beeld gepresenteerd. Lang niet allemaal zijn ze nog als onderwijsinstelling in gebruik. Sommige staan leeg en worden in hun voortbestaan bedreigd; andere zijn zo kenmerkend voor het stadsbeeld dat ze de status van rijks- of gemeentelijk monument hebben gekregen. En onder de nieuwere zijn er die misschien ooit de status zullen krijgen.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-107-2 • Uitgever: Matrijs
Kerken. Duizend jaar religieuze bouwkunst in Arnhem
Arnhemse Monumentenreeks 2
R.H.J. Wander
Wie over kerken in Arnhem spreekt, zal in de eerste plaats denken aan de Grote Eusebiuskerk. Het silhouet van de toren is vanuit de wijde omtrek zichtbaar en bepaalt in belangrijke mate de Arnhemse skyline. Maar wie zich daarop blind staart, gaat voorbij aan het feit dat er in de stad nog ruim vijftig andere kerken staan van zeer uiteenlopende ouderdom en bouwstijl. En hoewel lang niet allemaal meer als kerk in gebruik, vormen zij tezamen toch een staalkaart van bijna duizend jaar kerkelijk bouwen in Arnhem. In dit boek wordt een aantal voor hun tijd of stijl kenmerkende kerken nader bekeken. Aandacht wordt besteed aan zowel de buitenkant als het interieur, aan de inpassing in de omgeving en aan de mensen die de kerken gebruikten en nog gebruiken - als kerk of als iets geheel anders.
Prijs: € 9,95 • ISBN: 90-5345-102-1 • Uitgever: Matrijs
Direct bestellen »